Arabic Turkish
 
2016-08-24   Arkadþýna gönder
10975 (1345)


Siyasi Yorgunluk ve Irak Türkmenleri


Mahir Nakip

Siyasi Yorulmanın Temelleri İbn-i Haldun Devlet isimli kitabında bir devletin ayakta durmasını, bir peygambere iman etme derecesine bağlamaktadır. Devletin bekasını da dinî asabiyetle ilişkilendirmektedir. Ancak devletlerin ne kadar sağlam olursa olsun, insan gibi, belli bir ِmrü olduğunu sِyler: Doğar, gelişir, olgunlaşır ve ِlür. Bu kaidenin istisnaları elbette vardır. Bir çok güçlü devlet, savaşta başka bir devlete yenildiği için tarih sahnesinden silinmiştir. Çin İmparatorluğu 2123 yıl, Doğu Roma 1058 yıl, Batı Roma 844 yıl, Osmanlı 624 yıl ve Abbasiler 508 yıl hüküm sürmüşlerdir. ـçü Asya’da ikisi Avrupa’da kurulmuş olan bu devletlerin hepsi beşli süreçten geçmiş ve tarihin karanlık dehlizlerine gِmülmüştür. Halihazırda mevcut olan devletlerin bu kadar uzun yaşamalarının ihtimali zayıftır. Bunu siyaset bilimi literatürüne yeni girmiş bir terimle izah etmek mümkündür: Siyasi yorgunluk. Yukarıda sıralanan beş muhteşem imparatorluk, aslında bir günde çِkmedi. Hepsinin çِküşü en an yüz yıl sürdü. Dolayısıyla her çِküşten ِnce mutlaka bir yorulma dِnemi geçirdi. Yani nasıl ki bir devletin yükselişi bir istihale ise, çِküş de ِylesine bir istihaledir. Bu devletler ya tarihe karıştı ve yok oldu gitti, ya da başka bir devlet doğurdu. Osmanlı devletinin son yüz yılı gerçekten sancılı bir yüzyıl olmuştur. Sık sık padişahlar değişmiş, bol savaşlar olmuş, toprak kaybı artmış, savaşa bilen nüfus git gide azalmış, sosyal tefessüh baş gِstermiş; kısacası toplum ve ona bağlı olarak siyaset yorulmuştur. 20. Asırdan başlayarak dünya nüfusu, silahlanma, teknolojik gelişme ve haberleşme imkanları ciddi artış gِstermiştir. Yerküre büyümediğine gِre, nüfus, silahlanma, teknoloji ve haberleşme arttıkça hem devletlerin ِmrü azalmakta hem de çِküş süreleri kısalmaktadır. Yani ters orantılı bir illiyet ilişkisi sِz konusu olmuştur. Bu ufalma ve daralmanın nereye kadar devam edeceğini tahmin etmek doğrusu muhaldir. Devletleri milletler, halklar ve neticede insanlar oluşturduğu için, onlar da bu yorulmadan nasiplerini almaktadır. Sonuçta kargaşalı bir ortam doğmakta, terِr baş gِstermekte ve insanlar gِç etmek zorunda kalmaktadır. Irak’taki patlamalar, ِldürmeler, insan kaçırmalar, işsizlik, güvensizlik, temel hizmetlerin yokluğu hepsi insanların ülkeyi terk etmesine yol açmıştır. Bu da siyasi yorulmanın ِnemli bir tezahürüdür. Türkmenler de Yorgun... Bence siyasi yorulmaya en güzel ِrnek Irak Türkmenleridir. 1918 yılından beri var olma mücadelesi veriyorlar. Hâlâ bir sonuç alabilmiş değiller. İngilizler Irak’ı işgal ettiğinde ¨Osmanlı ahfadı¨ diye Türkmenleri dışladı; Kraliyet geldi Türkmen’i Araplaştırmaya başladı; cumhuriyet geldi bu sefer ¨potansiyel Türkiye yanlısı diye¨ Türkmen’i asimile etmeye çalıştı; Saddam iktidarı ele geçirdi, Türkmenleri yok etmeyi planladı; ABD himayesinde Kürtler geldi Türkmenlerin topraklarını ele geçirmeye başladı; Şii Araplar yِnetime geldi Türkmenleri yok saymaya başladı. Ve bir asır bِyle hercümerç içerisinde geçti. Bu süre zarfında binlercesi yıldı Kürtleşmeyi, yüz binlercesi usandı Araplaşmayı ve on binlercesi bıktı yurdunu terk etmeyi seçti. Bu da siyasi yorulmanın birinci yüzüdür. Kimse Türkmenleri tembellikle, korkaklıkla, bِlünmüşlükle, Araplaşmayı ya da Kürtleşmeyi kabul etmekle veya yurdunu terk etmekle eleştirmesin. Bütün bu mezalime rağmen bir asır ayakta kalabilmek, Türkçe konuşabilmek, Irak Parlamentosuna girebilmek, Türkiye Türkçesiyle okul açabilmek büyük bir başarıdır. Gerisi Türkmenlerin boyunu aşmaktadır. Nasıl ki bir ceylan yavrusunu aslana kaptırınca, ِnce bekler ve yavrusunun tamamen ِldüğünden emin olunca yoluna devam ederse, Irak’ta kalan Türkmenler de ِylesine zayiatlar vererek yoluna devam etmektedir. Yurtta kalan kaderine boyun eğmekte, yurttan kaçanlar velvelesiz, sakin ve belki de siyasetten uzak bir hayat sürdürmeyi tercih etmektedir. Yurt içinde kalanlar bir-iki nesil sonra ِnüne konulan çِzüme (kerhen de olsa) razı olacak, yurt dışında olan da (yine) bir-iki nesil sonra olduğu toplumun kalıbını alarak potasında eriyip gidecektir. Bu da siyasi yorgunluğun ِteki yüzüdür. Yorulma Ne Getirir? Siyasi yorulmaların sonu hayırla bitebildiği gibi şerle de bitebilir. Bazı devletler çِkünce yerlerine daha yeni, çağdaş ve dinamik devletler çıkabiliyor. Osmanlıdan sonra Türk Cumhuriyeti’nin ve Sovyetler Birliğinden sonra Rusya Federasyonu’nun doğması buna doğru birer ِrnektir. Siyasi yorulma toplumlarda da ya yeni bir dinamizm ya da çِzülme getiriyor. Lider değiştirme, yeniden ülküleşme, yِntem değiştirme siyasi yorgunluktan doğabilecek müsbet sonuçlardır. Ancak bunların olabilmesi için şartların elverişli olması gerekiyor. Mesela Bosna-Hersek’de uluslararası güçlerin müdahalesi ve Aliya İzzet gibi bir liderin peyda olması Balkanlarda ve bahusus Bosna-Hersek’te Müslümanlığı kurtarmıştır. Diğer taraftan muhteşem Endülüs medeniyetinin çِkmesi ve bugün Granada’da (tarihi binalar hariç) Müslümanlıktan, pek iz kalmaması menfi bir ِrnektir. Günümüzde Erbil ve Halep bu şansız şehirlerden biridir. Kerkük de bِyle olmaya namzettir. Carablus, Telafer, Tuzhurmatu şehirlerini ve halklarını da siyaseten yorgunlar sırasına katmak mümkündür. Akıbetleri de meçhuldür. Irak’ta ve Suriye’de Türkmenler ve şehirleri gerçekten bitkin ve bezgin bir haldedir. Onlar Begoviç ya da Denktaş gibi birer lider beklerken, hamiyetli ve adil uluslararası bir gücün müdahalesi olmadan sağlıklı bir sonuç elde edilemez. 21. asırda siyasi yorgunluk sendromu sadece Türkmenleri değil, Ortadoğuyu saracağa benziyor...

Kaynak: www.fikircografyasi.com
Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Toz-Dumanın İçinde Kalan Türkmenler
2 - DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK
3 - İLHAMİ IŞIK’IN ¨TÜRKMENLER¨İ VE BEYHUDE GAYRETLER
4 - Referandumdan Konfederasyona
5 - REFERANDUMDAN BETERİ VAR
6 - SAKIN ALDANMAYIN: ESAS HEDEF KERKـK’TـR
7 - Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları
8 - IRAK’TA KـRT DEVLETİNİ KURMA PROVALARI
9 - Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var
10 - Aman Suriye’nin Kuzeyine Dikkat!
11 - TـRKİYE İLE İRAN ARASINDA KALAN TـRKMENLER
12 - HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER
13 - TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR
14 - Musul'u Konuşurken Kerkük'ü Yazmak
15 - SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZA AÇIK MEKTUP
16 - PKK ve Türkmenler
17 - Dicle Kalkanı
18 - Irak Türkmenleri Tehlikede mi?
19 - Yangından Mal Kaçıranlar
20 - Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI
21 - Elveda Küresellik Merhaba Milliyetçilik
22 - Türkmeneli’nden Türk’ün dilinden: TELAFER KİME TESLİM EDİLECEK?
23 - İNTİKAM KـLTـRـ VE TـRKMENLER
24 - ORTADOĞU SARMALINDA KERKـK ÇIKMAZI
25 - Türkmeneli’inden..Türk’ün dilinden: BـYـK OYUNUN İÇİNDEKİ KـÇـK YERİMİZ
26 - MİLLİ İRADENİN MECLİSİ
27 - Türkmeneli’nden Türk’ün dilinden. TـRKMENLER SİLAHLANIRKEN…
28 - Türkmeneli’nden Türk’ün dilinden: YENİ IRAK’TA IŞİD VE TـRKMENLERİN GELECEĞİ
29 - Türkmeneli’nden .. Türk’ün dilinden: IRAK’TA YENİ HـKـMET KURULURKEN…
30 - Türkmeneli’nden .. Türk’ün dilinden: Türkmen Gençleri İhmal mi Ediliyor?
>>Sonraki >>