Arabic Turkish
 
2017-08-21   Arkadþýna gönder
18491 (1109)


REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?


Dr. Cüneyt Mengü

Irak Kürdistan Bِlgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bِlgede 25 Eylül’de bağımsızlık için yapılması ِngِrülen referandumun yasal olup olmadığı, zamanlaması ve gerekçeleri gibi konular Irak’ın genelinde ve bِlge ülkeleri dahil uluslararası camiada aylardır sorgulanmaya açılmış olsa da şu ana kadar yapılmayacağı veya erteleneceğine dair herhangi bir somut açıklama yapılmamıştır. Barzani, geçen hafta Londra merkezli yayın yapan El Hayat gazetesine, Irak devletinin geçmiş 100 yıllık tecrübesini tekrar yaşamak istemediklerini, yeni felaketlerin ve savaşların yaşanmaması için IKBY’de ve Kerkük dahil ihtilaflı bِlgelerde de referandumun yapılacağı ve geri adım atmayacaklarını belirtti. Barzani’nin Erbil’de yaptıkları toplantıda ABD ve Rusya’nın Kürtleri gِz ardı edemeyecekleri ve gerek Türkiye gerekse İran’ın “sınırlarını kapatacaklarına” inanmadığını belirtmesi referandumla ilgili kesin tavır ve cesareti nereden aldığı gِrülmektedir. Diğer taraftan İsrail Başbakanı Netanyahu’nun geçen hafta 33 Cumhuriyetçi kongre üyelerinden oluşan bir heyete; “Bizimle aynı değerleri paylaşan Kürtler bağımsız bir devlete sahip olmalı ve Kürdistan’ın Büyük İsrail projesinin bir parçası olduğuna” yِnelik ifadesi de kimlerden destek aldığına dair bir başka gِstergedir. Kim ne derse desin ABD, referandumun yapılıp yapılmayacağına dair nihai karar mekanizmasıdır. Geçen ay Kerkük’ün Kürt valisi Washington’a yaptığı ziyaret sırasında düzenlediği toplantılarda ABD’deki medya ve düşünce kuruluşlarından reaksiyon almaması da farklı gِstergelerin gerekçeleri değil midir? Bilindiği gibi ABD’nin uzun vadeli politikasında bِlgede Kürt devletinin kurulması mevcuttur. Yıllar ِnce 1991’de Kuzey Irak’ta Güvenli Bِlge’nin kurulmasıyla ABD’deki düşünce kuruluşları tarafından Türkiye’nin bir bِlümü dahil 4 ülkenin topraklarını kapsayan Kürdistan haritaları halen yayınlanmaktadır. Şimdi de ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson yaptığı açıklamada: “IKBY yِnetiminden referandumun ertelenmesini talep etmiştir. Buna karşılık Barzani ise ertelemenin garanti ve gelecekleri için alternatif çِzümlerin sunulması ile mümkün olabileceğini ifade etmiştir. Bِylece ABD’nin referandum veya bağımsızlığa tamamen karşı olmadığı anlaşılmaktadır. Aslında sorunun merkezi Bağdat’tır. Irak Başbakanı İbadi, IKBY’nin yapmayı planladığı bağımsızlık referandumuna sert çıkarak “Kürdistan bِlgesindeki referandum yasal değildir, bunu tanımayacağız.” dedi ve anayasada tek taraflı referandum yapma ve ayrılma yetkisinin olmadığını ifade etti. Sorunun çِzümü için Bağdat yِnetiminin tepkisi sahip olduğu güçle orantılı mıdır? Açıklama doğru olmakla birlikte 2003’den günümüze kadar Bağdat neredeydi? Saddam devrildikten sonra Bağdat, Kuzey Irak’taki yapıyı tamamen tanımakla birlikte 2005 Anayasasının 140. Maddesinde ihtilaflı bِlgeler adı altında yer almasını da kabul etmiştir. 140. maddeden sonuç alamayan IKBY, 2014’de DEAŞ’ın Musul’a girmesiyle bu sefer Kerkük için ve diğer ihtilaflı bِlgeler için defacto tarzında bir durum yaratmıştır. Yani IKBY hali hazırda merkezi hükümetle ortak olmasının yanı sıra yarı bağımsız bir yapı durumundadır. Şimdi hedef fiili durumun resmileştirilmesidir. ـstelik Erbil Federal Mahkeme kararlarını tanımamaktadır. Konuyla ilgili olarak birkaç gün ِnce bağımsızlık için Bağdat’ta gِrüşmelerde bulunan IKBY heyeti referandum ile ilgili Bağdat’ın erteleme taleplerini ancak Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı bِlgelerin IKBY’ye bağlanması, kesilen bütçenin gِnderilmesi, azaltılan payların geri verilmesi ve Irak ordusunda Kürt asker oranının belli düzeye yükseltilmesi durumunda kabul edeceklerini belirttiler. Buradan çıkarılan sonuç zaten referandumda gerçekleştirilecek amacın ِtesine bile geçmektir. Meseleye Türkiye açısından bakıldığında Ankara yumuşak bir sesle referandumun doğru olmadığını ve IKBY’nin bundan vazgeçmesini talep etmekte ve Kürt yِnetiminin referandum konusunda ısrar etmesi halinde enerji açısından işbirliğini sıkıntıya sokabilir açıklamalarında bulunması acaba yeterli olacak mıdır?


Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI
2 - KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR
3 - HÜRMÜZ BOĞAZI, PETROLÜN VAZGEÇİLMEZ KORİDORUDUR
4 - IRAK’TA OTORİTE KRİZİ
5 - SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR
6 - IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ
7 - IRAK SEÇİM SONUÇLARI
8 - Kerkük Ziyaretim
9 - TÜRKMENLERİN İSTANBUL SEÇİM ÇALIŞTAYI
10 - IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER
11 - TARİHİ FIRSAT KAÇIRILMASIN
12 - IKBY, KUZEY IRAK OLARAK MI ANILACAK?
13 - BUNDAN SONRA KUZEY IRAK MI?
14 - KERKـK ve TـRKMENLER NE OLACAK?
15 - TـRKMENLERİN NـFUS MESELESİ
16 - Türkiye'nin güvenliği tehlikede
17 - TـRKMENLERİN GـVENLİĞİNİ KİM SAĞLAYACAK?
18 - REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
19 - ANKARA KERKـK’TEN VAZGEÇMEMELİ
20 - TELAFER KUZEY SURİYE UZANTISI OLMASIN
21 - ABD SURİYE’Yİ KANTONLARA BÖLDـ
22 - KUZEY SURİYE’DE KـÇـK AMERİKA
23 - DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE
24 - RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?
25 - TـRKİYE DARBOĞAZDA
26 - KERKـK’ـN GELECEĞİ TEHLİKEDE
27 - BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
28 - KERKـK’TEN ASLA VAZGEÇİLMEZ 2
29 - KERKـK’TEN VAZGEÇİLMEZ
30 - RAKKA’YA MUSUL’DAN GİRİLİR
>>Sonraki >>