Arabic Turkish
 
2017-09-10   Arkadþýna gönder
16749 (777)


ANKARA KERKـK’TEN VAZGEÇMEMELİ


Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük, Tuz, Kifri ve Musul’un bir bِlümünü içine alan ihtilaflı bِlgeler dahil IKBY’nin Kuzey Irak’ın neredeyse tamamı üzerinde 25 Eylül’de ِngِrülen referandumun gerçekleşmesi için geri sayım başladı. Bağdat, Tahran ve Ankara’nın referandumun yapılmaması için farklı dozlardaki tutumları, şu ana kadar herhangi gerçek bir aksiyon içermemektedir. ABD ve Arap Birliği’nin de kenarda durmaları düşündürücüdür. IKBY ise çok emin adımlarla hareket etmesi bir yerlere güvendiğini gِstermektedir. Irak, 1991’den günümüze kadar Irak’ın kuzeyindeki daha doğrusu 1970 yılından beri ABD’nin dayatmasıyla Saddam – Barzani arasında sınırı çizilen bِlgeyi gِzden çıkarmıştır. Şimdi Bağdat’ın yaygarası Kerkük değil petrolü içindir. Bağdat lafta referandumu tanımayacağını sِylüyor. Neden şu ana kadar parlamentosundan bir karar çıkaramadı? İran’a gelince, PKK dahil Süleymaniye (KYB) üzerinde etkinliği yüksektir. Kandil’in %70’i İran topraklarında yer alıyor ve İran ِteden beri Kürtlerin isyan hareketiyle de iç içedir. Ankara’nın tutumu günlerdir ulusal ve uluslararası medyada tartışılıyor. Ankara’dan Barzani’ye “hak ettiği yanıtın verilmemesi” bazı nedenlere bağlanıyor. En ِnemlisi petrol ve doğalgaz ihtiyacı düşünüldüğünde, Almanya ile de arasını açmaması gerekmez miydi? Irak’ta ikinci İsrail devletinin kurulacağı gِrüşüne gelince; Ankara’nın 1948’de kurulan İsrail’i ilk tanıyanlardan olması ve “One Minute” çıkışını da geçiştirebildi. Bir de Türkiye – İngiltere arasında imzalanan antlaşmalardan sِz ediliyor. Maalesef bazılarınca bu konu hezeyan ve abesle iştigal olarak nitelendiriliyor. Öncelikle 5 Haziran 1926 tarihli Türkiye – İngiltere – Irak arasında imzalanan sınır anlaşması, Temmuz 1923’de imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın devamıdır. Eski Danıştay üyesi Sn. Ali Karamahmutoğlu 19 Eylül 2014 tarihli makalesinde Türkiye’nin Kıbrıs sorunundan haberdar olmadığını, 1950’li yıllarda zor şartlarla karşı karşıya kalan İngiltere’nin Lozan’ın 16. Maddesine dayanarak Türkiye’yi Kıbrıs meselesinin içine çektiği yer almaktadır. 16. Madde ise; “Türkiye Antlaşmada belirtilen sınırlar dışında bulunan topraklar üzerindeki her türlü haklardan ve egemenliğinden vazgeçilmiş olduğunu bildirir ancak, bu toprakların kaderi, geleceği ilgililerce düzenlenmiş ve düzenlenecektir” hükmü yer almaktadır. Buna gِre Türkiye, Musul – Kerkük üzerindeki haklarını Irak devleti lehine feragat etmişse de ancak antlaşmaya gِre Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bِlgelerde yeni devletler, statüler ortaya çıkamaz. 1991’de Türkiye’nin onayıyla ihdas edilen Güvenli Bِlge ile ilgili olarak Ankara Kıbrıs’ta olduğu gibi ABD’yle ortaklaşa garantِr sıfatını alabilirdi. Ancak o dِnemin Başbakanı garantِrlük değil bِlgeye hakim olmak istedi ancak yapamadı. Ankara için ikinci bir fırsat 2003’te doğdu ancak 1 Mart tezkeresiyle yok edildi. Şimdi de referandumla ilgili gِrünürde bir strateji oluşturulamadı. Türkiye’nin gizli bir gündemi olup olmadığını bilmemekteyiz. Referandum ِncesi veya sonrası İran “Evet” derse Kerkük’te iç savaş çıkabilir. Referandumun bir ucunda en fazla zarar gِrecek Türkmenler var. Türkmenlerin iradesi dışında Türkmeneli bِlgesinin kaderi şekilleniyor. Türkmenler Irak devletinin kurulduğu günden beri hep muhalif cephesinde yer almalarına rağmen Irak’ın toprak bütünlüğünü savundular. Şimdi de aynı politika peşindeler. Türkmenler şu ana kadar Irak Merkezi Hükümeti’nden ne alabildiler? Zaten Kürtler de Türkmenleri küçük bir azınlık olarak gِrüyorlar. Referandumdan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyut içinde cereyan edecek. Artık bِlgede yaşamları ve varlıkları nasıl, ne şekilde ve kimin garantisi altında idame edeceği düşüncesi tartışılmalı. Türkmenler eleştiriyi bırakıp mutlaka bir proje üretmelidir. Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir ِneme sahiptir.


Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI
2 - KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR
3 - HÜRMÜZ BOĞAZI, PETROLÜN VAZGEÇİLMEZ KORİDORUDUR
4 - IRAK’TA OTORİTE KRİZİ
5 - SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR
6 - IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ
7 - IRAK SEÇİM SONUÇLARI
8 - Kerkük Ziyaretim
9 - TÜRKMENLERİN İSTANBUL SEÇİM ÇALIŞTAYI
10 - IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER
11 - TARİHİ FIRSAT KAÇIRILMASIN
12 - IKBY, KUZEY IRAK OLARAK MI ANILACAK?
13 - BUNDAN SONRA KUZEY IRAK MI?
14 - KERKـK ve TـRKMENLER NE OLACAK?
15 - TـRKMENLERİN NـFUS MESELESİ
16 - Türkiye'nin güvenliği tehlikede
17 - TـRKMENLERİN GـVENLİĞİNİ KİM SAĞLAYACAK?
18 - REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
19 - TELAFER KUZEY SURİYE UZANTISI OLMASIN
20 - REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?
21 - ABD SURİYE’Yİ KANTONLARA BÖLDـ
22 - KUZEY SURİYE’DE KـÇـK AMERİKA
23 - DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE
24 - RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?
25 - TـRKİYE DARBOĞAZDA
26 - KERKـK’ـN GELECEĞİ TEHLİKEDE
27 - BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
28 - KERKـK’TEN ASLA VAZGEÇİLMEZ 2
29 - KERKـK’TEN VAZGEÇİLMEZ
30 - RAKKA’YA MUSUL’DAN GİRİLİR
>>Sonraki >>