Arabic Turkish
 
2018-05-19   Arkadþýna gönder
2623 (1131)


IRAK SEÇİM SONUÇLARI


Dr. Cüneyt Mengü

12 Mayıs’ta Irak’ta yapılan genel seçimlerin kesin olmayan şaşırtıcı sonuçları ile ilgili olarak bir taraftan özellikle Kerkük, Süleymaniye ve Erbil’de seçimlere yolsuzluk ve hile karıştığına dair şikayet ve protestolar devam ederken diğer taraftan birçok siyasi parti liderleri başta olmak üzere İran ve ABD’yi de telaşlandırdı.
Mukteda Sadr’ın önderlik ettiği Sadr akımıyla, Irak Komünist Partisi arasındaki ittifaka dayanan Sairun koalisyonu seçimi 55 sandalyeyle birinci sırada kazanmasının akabinde yandaşlarının partiyi kutlama gösterilerinde “Bağdat özgürdür, özgürdür! İran defol, defol!” sloganları atılmıştır. Anlaşılacağı üzere muhtemel hükümet senaryolarıyla ilgili Irak’taki siyasi partiler başta olmak üzere ABD ve İran yoğun bir şekilde çalışmalar başlatmışlardır.
Sadr’dan sonraki ikinci sırada yer alan 49 sandalye kazanan Haşdi Şabi milislerinin oluşturduğu Fetih koalisyonu İran tarafından desteklenmektedir.
Üçüncü sırada 25 sandalye ile yer alan ve halen başbakan olan Nasr koalisyonu lideri Haydar İbadi uluslararası ittifak tarafından ciddi bir şekilde desteklenmektedir.
Dördüncü sırada 25 sandalye alan ve İran tarafından desteklendiği bilinen El Maliki liderliğindeki kanun devleti grubu uzun süre başbakanlık yapmış ve kendisi ile aynı partide yer alan İbadi’nin de rakibidir. Seçimde bir değer kaybeden de Sünni Araplar oldu. Sünni Arapların çoğunlukta olduğu 5 vilayetin 3’ünde ilk sırayı Şii Arapların oluşturduğu listeler kazandı.
Bölgede her türlü imkana sahip olan Kürtler 60 sandalye ile durumlarını korumaktadırlar.
1 ile 10 milletvekili kazanan partilerin yer aldığı diğerleri içerisinde olan ve Kerkük’te 3, Telafer’de 4, Tuzhurmatu’da 2 toplam 9 milletvekili kazanan Türkmenler Kerkük’teki seçim sonuçlarına itirazları devam etmektedir.
Özetle seçim sonrası karşımıza çıkan muhtemel haritada görüldüğü gibi Sadr’ın önderliğinde birbirine yakın üç Şii Arap koalisyonundan oluşmaktadır. Buna göre kurulacak yeni hükümet bu tablo ışığında değerlendirilecektir.
Sadr dışındaki gruplarla yoğun bir temas içerisinde olan ABD temsilcisi Burt Mc. Gork, ne hikmetse Erbil’i ziyaret edip Barzanilerle de görüşmüştür. Diğer önemli bir gelişme ise Kudüs Tugayı başkanı İran kökenli General Kasım Süleyman, tüm Bağdat ve diğer vilayetlerde İran yanlısı parti liderleriyle ve kazananlarla temaslarını sürdürmektedir.
Öte yandan seçim sonuçlarını etkileyen en önemli faktör seçime katılım oranının %45’te kalmış olmasıdır. 2014’deki seçimlere katılım %65’lerin üzerinde seyretmiştir.
Seçim sonuçları dikkate alındığında ülkenin halen dini ve etnik kimlikler üzerinden cereyan ettiğidir.
Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu’na yapılan şikayetlerden anlaşıldığı üzere hile ve usulsüzlüklerin KYB tarafından organize edildiği ileri sürülmektedir. Seçime yönelik yapılan itirazlar tam anlamıyla dikkate alınmadan Irak Bağımsız Seçim Komisyonu’nun sonuçları ilan etmeye başlaması haksızlığa uğrayan çevrelerde hayal kırıklığını artırmaktadır.
Bu nedenle seçim üzerinden 8 gün geçmesine rağmen Kerkük’te binlerce kişinin katıldığı protesto ve oturum eylemleri devam etmektedir. Türkmenler sokaklarda sivil bir direnişe yönelmiş ve yoğun protestolar başlatmışlardır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız BM’de Irak’taki seçim sürecine dahil tüm şikayetleri hemen ve tamamen soruşturması için Irak bağımsız yüksek seçim konseyine çağrıda bulunmuş ve özellikle Kerkük’te gerekirse kullanılan oyların kısmen elle sayılmasının gereğini vurguladı.
Irak’ta hükümetler sadece seçime katılan partiler arasındaki pazarlıklara dayanmamaktadır. ABD ve İran başta olmak üzere Türkiye ve İsrail’in oynayacağı roller de önem arz etmektedir.
Sadr’ın tercihlerinin belirleyici olmasına rağmen Sadr’ın planladığı bir hükümetin ortaya çıkması İran ve ABD’nin buna sıcak bakmadıkları hususu dikkate alındığında imkansız görünmektedir.
Bütün bunlar dikkate alındığında yine ABD’nin desteklediği İbadi’nin liderliğinde bir koalisyon kurulması ihtimal dahilindedir.




Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

31 - DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE
32 - RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?
33 - TÜRKİYE DARBOĞAZDA
34 - KERKÜK’ÜN GELECEĞİ TEHLİKEDE
35 - BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
36 - KERKÜK’TEN ASLA VAZGEÇİLMEZ 2
37 - KERKÜK’TEN VAZGEÇİLMEZ
38 - RAKKA’YA MUSUL’DAN GİRİLİR
39 - RAKKA TRAFİĞİ
40 - GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?
41 - IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER
42 - BÖLÜNME TARTIŞMALARI
43 - ABD İLE GÜVEN SORUNU
44 - TELAFER HEDEFTİR
45 - MUSUL’UN DÜNÜ VE BUGÜNÜ
46 - LOZAN VE MUSUL OPERASYONU
47 - BAŞİKA TARTIŞMASI
48 - FIRAT KALKANI VE MUSUL
49 - IŞİD’İN CİNNET İNTİKAMI
50 - FIRAT KALKANI
51 - Dış Politika Aksatılmamalı
52 - BÖLGESEL TÜRKMENELİ YÖNETİMİ VE SORUNLAR 2
53 - BÖLGESEL TÜRKMENELİ YÖNETİMİ VE SORUNLAR
54 - Zorlu demokrasi süreci
55 - MÜSLİM’İN KERKÜK’TE NE İŞİ VAR?
56 - KERKÜK UNUTULMASIN (SON)
57 - KERKÜK UNUTULMASIN (3)
58 - KERKÜK UNUTULMASIN (2)
59 - 100. YILINDA SYKES PICOT
60 - 13. İSLAM ZİRVESİNİN ARDINDAN
>>Sonraki >> << Önceki <<