Arabic Turkish
 
2008-09-20   Arkadþýna gönder
1952 (951)


Kerkük’te Sessizlik...


Ali Kocak

Yüzyıllardan beri huzur ve barış içersinde olan bir şehirdi Kerkük....

Geceleri yanan petrol kuyuları mumlar gibi süsler şehrin etrafını....

Hele bir de yaz geceleri, hafif rüzgâr eserken, tekkelerden gelen zikir sesleri bambaşka bir huzur verir insana...

Yer altındaki şiddet kaynağının varlığı ise hep endişe vermiştir şehrin sahiplerine...

Yüzyıllarca çeşitli halk ve dinlere mensup olan insanları huzur ve barış içersinde kucaklamıştır bu şehir .. insanlığın barış simgesi haline gelmiştir bir zamanlar...

Yahudi olanlar sinagogda Türkmence yaparlardı ayınlarını...

Katkısız öz Türkçe konuşan "Kale Gavurları" tam bir Türk geleneğini yürütmüşlerdir uzun yıllar boyunca....

Sünni ve Şii Türkmenler kendi dinsel geleneklerini sürdürmüşlerdir bunca yıldır...

Türkmenlerin yoğun ve hakim olmalarına rağmen hiçbir baskı yapılmamıştır diğerlerine, Kürtlere ..... Araplara !!!!

Ne yazık ki, bu ahenk, Birinci Dünya Savaşı’na kadar devam edebilmiştir... İngilizlerin hakimiyetiyle şehirdeki huzur ve sessizlik ilk defa çalkalanmıştı...

Nefret ve gerginliğin tohumu ise, 1959 yılında dağlardan akın eden gruplar tarafından Türkmenlere karşı yapılan katliamla atılmıştı...

Saddam iktidarı ise şehrin yapısını tamamen bozmaya yeltenmiş, insanları göçe zorlayarak eritme politikaları uygulamıştı...

2003 yılı Türkmenlere ümitler vadediyordu.. zira beklentiler yüksekti!!!

Demokrasi arzusu...insanların tekrar barış içersinde yaşamalarına ışık tutuyordu....

2005 yılındaki yapılan genel seçimler Kerkük’e demokrasi getirecekti; ne yazık ki evdeki hesap çarşıya uymadı .. New York Times Gazetesi’nin muhabiri, Nir Rosen seçim öncesi izlenimlerini şöyle yazıyor:

“Seçimlerden bir hafta önce Türkmen semtinde üç Kürt’e rastladım, ikisi Amerikan üniformalı kalaşinkof silahlarıyla kızgın bir şekilde Türkmen afişlerini parçalıyarak çamura atıyorlardı....

Diğer Türkmen bölgesi, Tisin’de de seçim merkezlerine hep Kürtlerin yerleştirildiği izlenmişti; bu da Kürtlerin sayılarını abartılı göstermede alet olmuştu..”

Yüzbinlerce insan kuzeyden göç ederek boş buldukları ev, devlet dairesi ve hatta futbol sahasına çadır kurarak yerleştiler ve seçimlerde Kerküklü olarak oy kullandılar...

Bu şartlar altında yapılan seçimlerin sonuçları malumdur...!!!!

Bu şaibeli seçimlerin sonucuna dayanarak Kerkük’te yönetim paylaşımı yapıldı ve doğal olarak dengesiz bir manzara ortaya çıkmış oldu..

Aynı şartlar altında Kerkük’te referandumun yapılmasında ısrar edip, göç ettirilen insanların katılımıyla Kerkük şehrininin kaderini belirleyerek, kuzey yönetiminin denetimi altına sokmaya çalıştılar...

Bölgedeki güçler, özellikle Türk ve Amerikan yetkililer Kerkük’ün kaderiyle ilgili referandumun gerçekleşmesinin bir kaos ortamı yaratacağını düşünerek ertelenmesine destek oldular...

22 Temmuz 2008 tarihinde Irak Parlamentosu toplandı ve Irak İl, İlçe ve Nahiye Meclislerinin Seçim Yasası’nın 24/2 maddesinde kerkük’ün yönetimi şöyle düzenledi:

“ Kerkük’te yönetim üç topluluk arasında paylaşılır. Üç ana topluluk olan Arap, Kürt ve Türkmenlerin yetki paylaşımı yüzde 32’er, Hıristiyanların ise yüzde 4 oranında gerçekleştirlir.”

Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin onayına sunulan bu yeni düzenleme veto edildi.

Parlamentonun bu kararını protesto etmek için de Kuzayden akın eden guruplar tarafından Kerkük’te bir gösteri düzenlendi. Gösteri sırasında meydana gelen bir patlama sonucu çok sayıda insan yaralandı ve öldü.

Göstericiler, tıpkı 59 katliamını anımsatır şekilde Türkmen iş yerleri ve kuruluşlarına salıdırılar düzenlediler. New York Times’in haberine göre saldırganlar arasında Kürt güvenlik birimine bağlı “Asayiş” a mensup kişiler de bulunuyordu.

Yaşanan bu gerilim üzerine tansiyon yükselince Irak Başbakanı Nuri El Maliki Kerkük’e bir tabur asker gönderileceğini açıkladı.

Maliki’nin böyle bir karar alması önemli bir adım ve gelişme olarak nitelendirilebilir. Zira 5 yıldan beri Kerkük’ün güvenliğini sağlamakla görevli olan Peşmergelerin yetersiz oldukları ve Türkmenlere yapılan saldırılar karşısında sessiz kaldıklarının kanıtıdır.

1958 yılında, 14 temmuz 1959 katliamından bir yıl once, Baba Barzani “Molla Mustafa Barzani” Kerkük’ü ziyareti sırasında kışkırtmalar meydana gelmişti ve akabinde Türkmenler katliama maruz kalmışlardı. Ayni şekilde 22 temmuz 2008 olaylarından sonra oğul Barzani’nin “Mesut Barzani” Kerkük’ü ziyaret etmesi kafalarda soru işaretleri bırakarak Türkmenleri endişelendirdi...

Kürtler yerel seçim yasasına destek vermek için 3 şart öne sürüyor:

- Kerkük'te kent bürokrasisi eşit bir şekilde paylaşılabilir ancak Kerkük il meclisinde eşit paylaşım kabul edilemez.

- Kerkük'te bir referandum yapılmasını sağlayacak sürecin devam etmesi gerekiyor.

- Seçim yapılıncaya kadar Kerkük Valisi ve il meclisinin yetkilerinin kısıtlanmadan görevlerine devam etmeleri sağlanmalı.

Kürtlerin bürokraside eşitlik arzusu önemli bir gelişmedir; ancak Türkmenler açısından yeterli degildir; zira il meclisi büyük yetkiye sahiptir; bir gurubun çoğunluğa hakim olması, diğer gurupların ezik duruma düşmelerine, kaos ortamının yaratılması ve istikrarsızlığın devam etmesine neden olacaktır.

Irak’taki halklarin eşit ve adil muameleye tabi olarak yaşamaları hem Amerika, hem Türkiye hem de Irak hükümetinin çıkarna olduğunu artık açıkça görmekteyiz.

Umarız ki, son günlerde Kerkük’te yaşanan sessizlik bir fırtına öncesi sessizlik değildir!!!!!



Kaynaklar:

* Nir Rosen, “In the Balance”, the New York Times Magazine, February 20, 2005.

* R. A. Oppel and S. Tavernise, “Bombers and Ethnic Clashes Kill 61 in Iraq”, The New York Times, July 29, 2008.



Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Türkmen’ler Ne İstiyor?
2 - Zap Kampı...
3 - Koltuk Sevdası
4 - Kerkük Havaları
5 - Bu “Baas Sendromu” hâlâ bitmedi mi?
6 - Türkmen Birliği sağlanmalıdır
7 - Türkmen mücadelesi !!!
8 - Irak Birliği Türkiye`yi tehdit eder mi?
9 - Türkiye yeni "stratejik ortak" arayışında!!!
10 - Sınır ötesi harekatın çapı ne olmalı??
11 - Nejdet Koçak hakkında:
12 - Kerkük kimindir?
13 - Osmanlı Salnamelerinde Telafer ve Kerkük
14 - Türkmeneli`nde Gazetecilik tarihi (1911-1960)
15 - Kerkük'ün kimliği?
16 - Nedir Türkmeneli`nin nüfus hikayesi?