Arabic Turkish
 
2016-05-31   Arkadþýna gönder
11985 (1493)


KERKÜK UNUTULMASIN (2)


Dr. Cüneyt MENGÜ

Kerkük Valisi Mayıs ayında Washington’da yürüttüğü resmi temasların ardından gazetelere verdiği demecinde, Kerkük’ün Irak Kürt bölgesine katılmasının gerekli olduğuna dair açıklamasıyla eş zamanlı olarak KDP’nin üst düzey yöneticilerinden Fazıl Miran yaptığı açıklamada “Irak Kürdistan bölgesinin referandum yoluyla bu yılın sonuna kadar Bağdat’tan ayrılacağını” duyurdu.
Hali hazırda her ne kadar Kürtler Kerkük’teki illegal nüfus kaydırmalarıyla çoğunluğu teşkil etseler de yapılacak referandum; ABD, Türkiye, Merkezi Hükümet ve hatta Kerkük’te yaşayan Türkmen ve Arapların görüşleri alınmadan kolay olmayacaktır. Ancak, bölgede çeşitli oyunların oynandığı müşahede edilmekte olup süreç Türkiye ve Türkmenler tarafından dikkatle takip edilmelidir.
Referandum meselesi kısaca incelendiğinde, Nisan 2003’de ABD’nin Irak’ı işgaliyle her iki parti (KYB, KDP) yetkilileri ile 18 Mart 2003’de Ankara’da yapılan toplantıda Kürt Peşmergelerinin Kerkük’e girmeyeceklerine dair imzaladıkları taahhütnameye rağmen Kerkük’ü paylaştılar ve geçen süre içinde gruplar halinde illegal nüfus kaydırmalarını da gerçekleştirdiler.
Dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah GÜL, ABD’nin o dönemdeki Dışişleri Bakanı Colin Powell’ı arayarak Kürt gruplarının Kerkük’ü terk etmelerini talep etmiştir. Diğer taraftan Talabani 12 Nisan 2003’de Kerkük’e yapmış olduğu ziyaret sırasında şehrin Kürt, Türkmen ve Araplardan oluşan eşit sayıda bir komite tarafından yönetileceğini ifade etmesine rağmen ne komite kuruldu ne de göçün hızı kesildi.
Referandum meselesi irdelenmeden önce iki hususun altını çizmekte yarar vardır; ilki Irak ve BM resmi kayıtlarına göre 2003’deki savaş öncesi 830 bin olan Kerkük’ün nüfusu, Kürtler tarafından illegal nüfus kaydırmaları sonucu 1 Milyon 450 Bin kişiye ulaşmış ve resmi kayıtlara da geçirilmiştir. İkincisi, Kürt gruplarının yine savaş öncesi göçe zorlananlarının sayısı yüz binler olduğu iddialarına karşılık, BM ve Irak Türkmen Cephesi kayıtlarına göre Saddam döneminde Kerkük’ten göçe zorlanan Kürt sayısının yaklaşık 11 Bin 800 kişi olduğu tespit edilmiştir.
Bu tablonun birinci bendine bakıldığında Kerkük’te yapılacak herhangi bir referandumun sonuçları Kürt gruplarının lehine olacağı aşikardır. Durumun resmileştirilmesi amacıyla Kürt gruplarının baskıları sonucunda 2005’de onaylanan daimi anayasada yer alan 140. Maddede; ihtilaflı bölgeler içindeki Kerkük için 31 Aralık 2007’ye kadar normalleştirme sürecinin başlatılarak göçe zorlananların geri dönmesi, yani daha fazla nüfus kaydırmalarının gerçekleşmesinin ardından nüfus sayımı sonucunda referandumun yapılacağı yer almıştır. Sürekli sözü edilen ihtilaflı bölgeler ile ilgili olarak halen hukuki zemin oluşturulamamıştır.


Referandum ile Kerkük’te yaşayanların Bağdat Merkezi Hükümetine mi yoksa Kürdistan Yönetim Bölgesine mi bağlanmak istediklerinin sorulacağıdır. O tarihlerde Türkiye’nin ve Bağdat Merkezi Hükümetinin konuya gösterdikleri hassasiyet sonucunda referandumun süresinde yapılması engellenmiş ve askıya alınmıştır. Ancak 31 Aralık 2007’de süresi dolan 140. Maddeyle ilgili herhangi bir değişiklik yapma yetkisinin sadece Irak Meclisinde olmasına rağmen BM Özel Temsilcisi Staffan De Mistura tarafından iki defa 6 aylığına uzatılmasına rağmen herhangi bir netice alınamamasının yanı sıra BM’nin meseleye olan tarafsızlığına da gölge düşürmüştür.
Bilindiği üzere o zamanın T.C. Başbakanı Erdoğan, 2007’de parti grup toplantısında “Kerkük’te bir referandum yapılması çok tehlikeli sonuçlar yaratabilir, demografik yapısı değiştirilmiş bir kentte referandum doğru olmaz” diyerek Kerkük’te oldubitti koşanları sert bir dille uyarmıştır. Ancak, ne olduysa 2008 sonrası özellikle Kuzey Iraklı Kürtlerle Türkiye arasında enerji başta olmak üzere ekonomik çıkarlar sebebiyle Kerkük dosyası tamamen olmasa da kısmen rafa kaldırılmıştır.
Devam edecektir.



Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - TÜRKMEN LİDERLERİNİN ŞEHADETLERİNİN 40. YILI
2 - IRAK TÜRKMENLERİNİN HAK MÜCADELESİNİN 60. YILI
3 - RUSYA’NIN GÖZÜ KERKÜK PETROLÜNDE
4 - KERKÜK OLDUBİTTİYE GETİRİLMEMELİ
5 - KERKÜK YİNE KANA BULANDI
6 - GOLAN KARARNAMESİ VE ÖTESİ
7 - KERKÜK BIÇAK SIRTINDA
8 - KERKÜK’ÜN AİDİYET MESELESİ
9 - TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI
10 - KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR
11 - HÜRMÜZ BOĞAZI, PETROLÜN VAZGEÇİLMEZ KORİDORUDUR
12 - IRAK’TA OTORİTE KRİZİ
13 - SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR
14 - IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ
15 - IRAK SEÇİM SONUÇLARI
16 - Kerkük Ziyaretim
17 - TÜRKMENLERİN İSTANBUL SEÇİM ÇALIŞTAYI
18 - IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER
19 - TARİHİ FIRSAT KAÇIRILMASIN
20 - IKBY, KUZEY IRAK OLARAK MI ANILACAK?
21 - BUNDAN SONRA KUZEY IRAK MI?
22 - KERKÜK ve TÜRKMENLER NE OLACAK?
23 - TÜRKMENLERİN NÜFUS MESELESİ
24 - Türkiye'nin güvenliği tehlikede
25 - TÜRKMENLERİN GÜVENLİĞİNİ KİM SAĞLAYACAK?
26 - REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
27 - ANKARA KERKÜK’TEN VAZGEÇMEMELİ
28 - TELAFER KUZEY SURİYE UZANTISI OLMASIN
29 - REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?
30 - ABD SURİYE’Yİ KANTONLARA BÖLDÜ
>>Sonraki >>