Arabic Turkish
 
2004-12-05   Arkadþýna gönder
2738 (1337)


Kerkük Türkmen Şehridir



Ganim Authman / ITC. Berlin Kerkük’ün Türkmen Şehri Olduğunun Kanıtları 1. Kerkük’te tesis edilmiş olan Türkmen Beylik ve Devletler Kerkük’ün bir Türkmen şehri olduğunun kanıtları. Bِlgede Kerkük’ü içine alan hiçbir Kürt devleti ya da beyliği kurulamamıştır.Türkmen devlet ve beylikleri Irak’ta ِzellikle Kerkük’te içine alan kaç devlet ve beylik kurulmuştur. ِrneğin A.Musul Beyliği ( 1127 – 1233 M. ) B.Erbil Beyliği ( 1144 - 1209 M. ) C.Kerkük Beyliği ( 1230 M. ) D.Kara koyunlu Devleti ( 1411 - 1470 M. ) E.Ak koyunlu Devleti ( 1470 - 1508 M ) 2. Kerkük şehrinin etnik yapısının Türkmen olduğunu kanıtlayan onlarca veri vardır. Örneğin : A- Kerkük’ün en büyük ve eski mahalleleri Türkmenlerle meskündür: Begler – Sarıkahya – Şaturlu – Cırt Meydanı – İmam Abbas – Musalla – Çukur Piryadi – Ağalık Meydanı – Altunçular – Neftçiler – Avcılar – Yeni Tisin –Hassa Hamzalılar – Hasa – Muhatta yolu – Bağdat yolu – Çiniçiler – Elmas – Bulağ – Halveçiler. Kürtlerin Mahalleleri: İmam Kasım – Şorca – Rahimava – Azadi - Kırmızı Kilise – İskan( bu İsimler bile Türkçe’dir ve, imam kasım mahallesi hariç hepsi son 50 yılda ihdas edilmiştir.) B- Kerkük’te Türkmen Aileleri Şehrin en kalabalık ve kِklü aileleri teşkil eder: Neftçi- Yakubi- Hürmüzlü- Gedik- Avcı- Salihi- Celali- Kırdar- Kasaplar- Bayrakdar- Alemdar- Pasvan- Kِlemen- Terzibaşı- Beyatlı- Koçak- Bazirgan- Saatçi- Dِkmeci- Küzeçi- Naib- Kazı- Sarıkahya- Sabuncu- Kayacı- Ak koyunlu- Kِprülü-Demirci- Samancı- Ketene- Çelebi- Balyemez- Dizdar- Yüzügülmez. C- mezarlıkların aidiyeti bir şehrin aidiyetini ve etnik yapısının gِstergesidir. Kerkük’teki en büyük ve eski mezarlıklar Türkmen mezarlıklarıdır. Musalla- Ahmet Ağa ( şehitlik mezarlığı) Neftçi- Seyit Allavi,- İmam Ahmet- Talim Tepe. D- Irak’ta belediye başkanları atama yoluyla tespit edilmesine rağmen 1920- 1980 tarihleri arasında 2 Kürt belediye başkanı karşılığında 8 Türkmen belediye Başkanları atanmıştır: Mecit Yakubi- Bakı Ağa- Abdulrahman Piryadi- Sadık Sarraf- Şamil Yakubi- Nurettin Vaiz- Hisamettin Salihi- Mazhar Tikriti- Nazım Salihi- İbrahim Muhammed. (1980’den sonra Belediye Başkanları Araplardan atandı) (1920-1980 arası Kürt belediye başkanları: Şeyh Habib Talabani- Şeyh Fazıl Talabani) E- Kerkük’te basın hep Türkmenler tarafından gerçekleşmiştir: 1. Osmanlı dِneminde Kerkük’te çıkan Türkçe gazete ve Dergiler: Havadis gazetesi 1911 M. Maarif gazetesi 1913 M Kevkeb-iMaarif Gazetesi 2. Irak devleti dِneminde Necme 1918 M. Kerkük Belediyesinin 50 yıla yakın bir süre içerisinde (1926 – 1874 ) Kerkük’te çıkarmış olduğu haftalık KERKـK gazetesi arapç Ve Türkçe olarak yayınlanırdı . Teceddüt 1920 İleri 1935 Afak 1954 Beşir 1959 F- Kerkük’te ses sanatkarlarının tamamı Türkmen’dir: Osman Tabla baş- Reşit Küle Rıza- Mustafa Kalayı- Molla Veli- Şaltağ- Muçula- Mal Allah- Molla Taha- Şerif- Mahav- Salih Havala- Mehmet Gül boy- Ali Mardan- Sıdık Bende Gafur- Abdulvahit Küzecioğlu- Abdurrahman Kızılay- İzzettin Nimet- Kerim Kِlemen- Kerkük Kızı- Fahrettin Ergeç- Ekrem Tuzlu- Faik Bazırgan- Faik Neccar- Sıma Berber- Ali Kaleli- Tahsin Kerkükoğlu- Sami Celali- Mehmet Camcı- Muhammed Rauf- İbrahim Rauf. ( Bunların hepsinin Kerkük TV. Ve Bağdat radyosunda onlarca kayıtları vardır ) Kerkük’te tanınmış hiçbir Kürt ses sanatkarı çıkmamış. G- 1957 Nüfus Sayımı ِncesinde devlet, Kerkük ve civar bِlgelerde dağıtılmak üzere yüz binlerce Türkçe broşür basıp dağıttı. Kerkük ve civarında Kürtçe broşür hiç dağıtılmadı. Broşür, araba ve uçakla dağıtıldı. Broşürün metni şِyle idi. Irak Devleti-Şuun İctimaiye vezareti. Nüfus Umum Müdürlüğü 1957 senesi Umumi Sayımı Sayan vatandaş: Tescil işine iştirak etmek yeni ve mesut bir hayatın teessüsünde temel sayılar. H- Kerkük’ün tanınmış şairlerinin tamamı Türkmen şairleridir.Bunlardan ِnemli isimler şunlar. Dede Hicri- Mehmet sadık- Ahmet Medeni- Osman Mazlum- Reşit Akif Hürmüzlü- Mehmet Rasih- Hassan Gِnen- Reşit Ali Dakuklu- Sadullah Müfti- Esat Na,b- Celal Rıza- Ömer Ağa- Tercilli- Hıdır Lütfü- Ali Marufoğlu- İzzettin Abdi Beyatlı- Nazım Refik Koçak- Mehmet İzzet Hattat- Salah Nevres- Nasih Bazirgan- Kahtan Hürmüzlü- Münevver Molla Hassun- Ahmet Mehmet Kerküklü- Aydın Nakip- Ahmet Külçüoğlu. Kerkük’te yaşayan sadece bir Kürt şairi vardır:Şeyh Rıza Talabani. oda Şiirlerini Türkçe,Arapça,Farsça ve Kürtçe olarak yazar ve Türkçe şiirleri çoğunluğu oluştururdu. İ- Değirmenler eskiden en verimli taşınmaz mallardan biri idi. Kerkük’teki Değirmenlerin hepsi Türkmenlere aittir ve isimleri de Türkçe’dir. Bunların bir kısmı hala durmaktadır.: Büyük Karabaş- Küçük Karabaş- Kırmızı değirmen- Cinler Sakin değirmeni Cennet Çukur- Sebil Suyu- Keravlı- Tokat- Elmas- Eşekli- Zeytunlu- Şişçi,- Şeyhoğlu- Ulular- Begler- Neftçi- Büyük Molla Kasım- Silva- Orta- Tendürlü-Mikailoğlu. J- 1938 yılına kadar Kerkük’te eğitim Türkçe idi. Bu hak Türkmenlere 1932 deklarasyonu ve yerel Diller kanunu gereğince verilmiştir. K- 1970’te devlet Türkmenlere kültürel haklar tanıdı.( Devrim Komite konseyi kararı:No.89 Tarih 24Ocak 1970) Bu karara gِre Kerkük’teki 110 ilkokulundan 102^si Türkmence eğitime dِnüştü.Bu okulların isimleri de Türkçe oldu. Bunların bir kısmı: Yıldız- Babagürgür- Aydınlık- Çalışkan- Barış- Çençlik- Uğur- Aktaş- Taşkِprü- Mahalle isimleriyle okul adları: yedi kızlar- Elmas- Sona gِlü- Hasa su- Ağalık- Şaturlu- Gavuroğlu- Sarıkahya- Cirit meydanı- Talim tepe- Top kapı. L- Cumhuriyetin ilanından sonra bir süre için kuruluşlarda serbest seçimler gerçekleşti. Bu alanda Kerkük’te yapılan seçim sonuçları şِyle idi. - Baro(Avukatlar odası) Seçimi – Eylül 1958. 45 Avukat katıldı. Seçimi Bir Türkmen avukat kazandı. - Öğretmenler sendikası Seçimi (23 Ocak 1959 ) Seçime 900 ِğretmen katıldı. Türkmen listesi Kerkük ve civar ilçelerinde büyük çoğunlukla kazandı.(604 oy) - Öğrenci Birliği Seçimleri (22.Kasım.1958 ) bine yakın ِğrenci katıldı. Türkmenlerin listesi Kerkük’ün tüm okullarında ve çok büyük çoğunlukla kazandı. - Çocuk Esirgeme Derneği Seçimi ( Ocak 1959 ) : 11 üyeden oluşan yِnetim kuruluna: 9 Türkmen, bir Hırıstıyan doktor ve il sağlık müdürü seçildiler. - Memurlar lokali Seçimi (Ocak 1959 ) 9 kişiden oluşan yِnetim kurulunun hepsini Türkmenler kazandı. - Kızılay Cemiyet Seçimi (13 şubat 1959 ) Yِnetim Kurulu üyeliğinin tamamını Türkmenler kazandı M- Kerkük içinde ve civarında olan tüm semtlerin isimleri Türkçe’dir: Sona Gِlü- Gavur Bağı- Babagürgür- Talim Tepe- Molla Abdullah Tepesi- Yorgan Tepe- Kula v.s. N- Kerkük etrafındaki tüm kِyler Türkmenlere aittir ve isimleri de Türkçe’dir: Türkalar- yaycı- Topzava- Kümbetler- Tisin- Çardaklı- Yahyava- Beşir- Türkeşkan- Kızılyar- Ömer mendan- Yarımca- Hamzeliler- Kara hasan. 3- Kerkük’ün Türkmen şehri Olduğunu Kanıtlayan Ulusal ve Ulusal arası Belgeler. 1- Irak Hükümetinin 30 Mayıs 1932 Deklarasyonu: Madde 9 Bent 1: ‘’ Nüfusun çoğunluğunun Türkmen ırkından olduğu Kerkük livasına bağlı kifri ve Kerkük Kazalarından resmi dil Arapça ile birlikte Kürtçe ve Türkçe olacaktır’’. Deklarasyon, Türkmenlerin milli ve kültürel haklarını da güvence altına almıştır. 2- 1924 Kerkük Katliamı sonrasında İngilizlerin en yüksek dereceli gِrevlisi yazılı ve basılmış bir açıklama yapmıştır. Bu açıklama sadece Türkçe olarak yazılmıştır.Iraklı araştırmacı ve yazar Abdurrazzak El-Hasani bu belgenin Türkçe yazılmış olması Kerkük’te Türkçe dilinin hakim olmasına bağlamaktadır. (Tarih EL-Vezaret El İrakiye kitabı 1. cilt. Bağdat yedinci baskı.1988 S-206 ) 3- 1931 yılında çıkarılan 74 nolu ‘’ Yerel Diller kanunu’’ başta Kerkük ve Erbil olmak üzere nüfusunun çoğunluğunu Türkmenlerin oluşturduğu bِlgelerin mahkemelerinde duruşmaların Türkçe yapılmasını hükme bağlamıştır. Aynı kanunda eğitimin de bu bِlgelerde Türkçe yapılmasını kararlaştırmıştır. 4- 1958 yılında açıklanan 1957 genel Nüfus Sayımı sonucuna gِre, devlet Türkmenlerin sayısını 567000 olarak gِstermiştir.Uluslar arası standartlara dayanan nüfus artış oranı gِz ِnüne alındığında Türkmenlerin 2003 yılında Irak’taki nüfusu en az 3 milyon olmalıdır. 5- İngiltere Büyükelçiliğinin 1958 İhtilalinden hemen sonra Kraliyet Dışişleri Bakanlığına gِndermiş olduğu resmi raporlarında bu hususu teyit etmektedir. 4- Kerkük şehrinin çoğunluğunun Türkmenlerin oluşturduğunu beyan eden birçok Arap ve yabancı yazar,tarihçi ve araştırmacı bu hususu kitaplarında kaydetmişlerdir. Bunlardan A- İngiliz Ansiklopedisi ve Global Ansiklopedi,Kerkük’ün Türkmen Şehri olduğunu açıklamaktadır. B- Hayri Emin El- Umeri : ‘’Irak’ın yeni Tarihinden Siyasi Hikayeler’’ kitabı- Bağdat,S-66.: Kerkük nüfusunun çoğunluğu Türkmen’dir. C- Ferik EL-Mızhır EL-Firavn (1920 Irak Ayaklanması Liderlerinden) ‘’Irak 1920 Ayaklanması ‘’kitabı.: Bağdat-ikinci baskı 1995.S-12 ‘’ Irak’taki azınlıklar şِyledir.: Süleymaniye ve Erbil’de Kürtler ve Kerkük’te Türkmenler. D- Seyyar El- Cemil’’ Liderler ve Efendiler, Osmanlı Paşalar ve Arap İlericiler,’’ kitabı- Amman- ـrdün. Birinci baskı, 1999.S- 131: ‘’ Irak’ın kuzeyinde belirli bِlgelerde yaşayan Türkmenler Dicle nehrinin doğusundaki Kerkük’te ve nehrin batısındaki Telafer de yoğun olarak yaşamaktadır. Bunların asıllar Irak’ta egemenlik kuran Türkmen devletlerine dayanmaktadır. E- Longrigg. Stiven Himisli: ‘’ Irak’ın yeni Tarihinden Dِrt Asır’’ kitabı çevirmen: 4. baskı- 1968 kum-İran. S-21, S122, S361 ‘’ Kerkük şehrinin lisanı Türkçe’dir.’’ F- David Mc Dowel:’’ Amdoren History of The Kurds’’ New York 1996 ‘’Musul-Bağdat arasındaki tüm kِyler Türkmenlere aitti ve Türkçe konuşurlar. G- Viladamir Minorsky: ‘’ Musul Meselesi, adlı kitabı Arapça Tercümesi : Salim şahin Kürt Araştırma Merkezi yayını İstanbul – 1998 S-22 ‘’ Türkmenler, Telafer, Erbil, Altunkِprü, Tazehurmatu, Tavuk, Tuzhurmatu, Kifri, ve Kara tepe gibi şehir ve kasabalarda ve Musul bِlgesinin güneyinden geçen tarihi ‘’İpek Yolu’’ denilen yol üzerindeki bِlgede çoğunluğu teşkil etmektedirler.’’ H- Nazım Tabakçeli’nin anıları kitabı: Kaleme alan : Avukat Casim Muhlis: Beyrut- 1969. Tabakçalı’nın Irak askeri otoritesi başkanına gِndermiş olduğu 363 Nolu ve 14-15 Şubat 1959 tarihli resmi raporunda: Kerkük’te Kürtler ile, şehrinde çoğunluğu oluşturan Türkmenler arasındaki çekişmelere değinmektedir. Aynı kitabın 423. sayfasında Tabakçeli başka bir raporunda : ‘’Kürtler Kerkük’te hiçbir zaman çoğunlukta değillerdi, onlar bugüne kadar Kerkük’te hep azınlıktadırlar’’ İ- ‘’1958 – 1959 tarihleri arasında İngiliz Belgelerinde Irak’’ kitabı Tercümeyi yapan emekli albay Halil Hasan1. cilt Bağdat 2000.S-158: İngiltere Dışişleri Bakanlığının 134255 Nolu raporunda, İngiltere’nin Bağdat Büyükelçiliği tarafından bakanlığına sunulan telgrafta ‘’Kerkük halkının büyük çoğunluğu Türkçe konuşurlar’ denmektedir. Aynı kitabın ikinci cildinin 50. sayfasında: Dışişlerine sunulan 1286 Nolu ve 12 Ağustos 1958 tarihli gizli telgrafında ( telgrafın metni Kraliyet Dışişleri Bakanlığının 134212 nolu belgesinde geçmektedir) ‘’ Kerkük bِlgesi Türk çoğunluğu içermektedir’’ deniliyor. J- Filistinli yazar ve araştırmacı Hana Batatu ‘’ Irak adlı kitabının 3. cildinin 224 sayfasında ( Beyrut.1. Baskı,1992): Kerkük şehri yakın tarihe kadar kelimenin tam manasıyla bir Türk şehri idi. Kürtler bu şehre yakın kِylerden gِç etmeye başladılar.1959 yılında Kürtler şehrin yaklaşık üçte birini oluşturmaya başladılar. K- Ensiklopedia Britannica.3.cilt: ABD baskılı 10965 S.389’da şِyle geçmektedir.’’Kerkük’te Arapça ve Kürtçe konuşanların olmasına karşın, bu şehir esasen bir Türkmen şehridir.’’ Bu ansiklopedinin sonraki baskıları da (1999- 2000 baskısı ) bu tespit beyan edilmekte ve Kerkük’ün etnik dokusunu birinci derecede Türkmenlerin oluşturduğunu vurgulanmaktadır. 5- Mayıs 2003 tarihinde,bِlgede yapılan incelemelerin sonucunda şu verilere ulaşılmıştır. 1- Kerkük ـniversitesinde Türkmen ِğretim üyelerinin oranı %70’tir. Aynı oran ِğrenciler için de geçerlidir. 2- Kerkük şehrinin ana semtlerindeki mesken, dükkan, Kahvehane, sinema, hamam ve camilerin tamamı Türkmenlere aittir. 3- Kerkük’teki 200 Avukattan 135’i Türkmen’dir 4- Kuyumcular 100’ü aşan kuyumcu dükkanının dağılımı şِyledir: 23 Türkmen,10 Arap, 25 Kürt, 19 Hırıstıyan. 5- Dِviz Büroları: 11 bürodan 10’u Türkmen’dir. 6- Eczaneler: 106 eczanenin 86’sı Türkmen’dir. 7- Doktorlar:150 – 200 doktorun %80’ine yakın Türkmen ,%10’u Kürt, geri kalanı Arap’tır. 8- Kerkük Ticaret Odası başkanlığı sürekli olarak Türkmenlerin Elindedir. 9- Sinemaların mülkiyet ve işletmesinin tamamı Türkmenlere aittir. 10- Kayseri pazarı (kapalı Çarşısındaki) tüm işletmeler Türkmenlere aittir. Ganim Authman Irak Türkmen Cephesi Almanya Temsilcisi


Arkadþýna gönder

Yorumlar:

Irak Türk varl‎ً‎
kalbimiz tüm ‎rak Türkmenleri ile....
mustafa koçak
Kimse reddedemez art‎k
Seçimler aç‎kland‎ً‎nda seçilen 10 milletvekili hükümette kazan‎lan 10 bakanl‎k ve kerkükte onca bask‎ terِr ve yerle‏tirilen kürtlere raًmen Irakiye-Irak Türkmen cephesi kerkükte çoًunluk oylar‎ kazanm‎‏t‎r..Türkmenlerin geleceًi parlak kimse inkar edemez Türkmenleri
Hakan ضztürk