Arabic Turkish
 
2005-08-31   Arkadþýna gönder
2990 (1400)


Saddam ile Barzani’nin Erbil’e Saldırısı (31.08.1996)


Şemsettin KÜZECİ

skuzeci@hotmail.com


Irak Türkmenleri 1. Körfez Savaşı esnasında maruz kaldıkları katliamların bir yenisi de, 31 Ağustos 1996‘da 36. paralelin içinde yaşandı. Güvenlik bölgesi olan Kuzey Irak Erbil şehri Talabani kontrolünde iken, Barzani güçleri Saddam’la gizli iş birliği yapıp anlaşarak Talabani’yi Erbil’den çıkarma planına sinsice uyguladılar. Bu arada Erbil’de bulunan Irak Türkmen Cephesi’nin önde gelen mücadeleci insanlarını, olay esnasında Barzani’nin işbirlikçisi Irak muhaberatı tarafından, sığındıkları büro ve evlerden alınarak daha sonra Bağdat’a götürüp, vahşice katledilerek katliamlar zincirinin bir yeni halkasını Barzani ve Saddam bu şekilde işlemiş oldular. 31 Ağustos 1996 sabahı Irak ordusu ve Irak muhaberat birlikleri ile 36. paraleli aşarak Barzani’nin isteği üzerine Irak’a bağlı büyük bir askeri operasyonunu Erbil’e giderek gerçekletirdiler.

Irak Başbakan Yardımcısı Tarık Aziz, 31 Ağustos 1996 tarihinde yaptığı açıklamada "22 Ağustos 1996 tarihinde KDP Lideri Mesut Barzani, Irak Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin’e bir mektup gönderdi. 17 Ağustos 1996 tarihinden beri Celal Talabani güçleri ile İran tarafından Çoman ve Sidekan bölgeleri ciddi bir saldırılara maruz kalmışlardır. Bu nedenle onlarca şehit ve sivil insanlarını yaralanmasına neden olmuştur. Ayrıca oradaki masum insanların mülkleri tahribata maruz kalmıştır. Yine Mesut Barzani mektubunda; bu olay çok büyük bir planın başlangıcıdır. Bu hususta zat’ı âlinizden Irak ordusuna emir verip tehlike saçtıran yabancı güçlerle, işbirlikçi Celal Talabani’nin ihanetine de son vererek Irak ordusunun Erbil’e girmesini rica ederiz. "Bu açıklamayı, Tarık Aziz Irak Haber Ajansına 31 Ağustos 1996 da yapmıştır. Aynı gün KDP Başkanı adına konuşan sözcü; "

31 Ağustos 1996’da Irak hükümeti çağrımıza olumlu cevap vererek, Peşmergelerinin gücüne güvenerek, Erbil şehrini çeşitli yönlerden kuşatma altına alındı. Daha sonra bu şehri ele geçirdik. Bu bildiri KDP radyosu tarafından 31 Ağustos 1996’da sunuldu. Ayrıca, KDP adını taşıyan bir bildiri mahiyetinde de her yere dağıtıldı. Irak rejimi bu operasyonda yaklaşık 45 bin civarında asker ve T52, T62, T72 model 400 tank, çeşitli askeri araçlar, uzun mesafeli ağır toplar ve havadan (Huyuz 530) tarzlı helikopterleri operasyonda kullanıldı. Bu helikopterler, Azadi, Göran ve yeni Arap mahallesi, ayrıca KYB ve Irak Muhalifinin Erbil’de bulunan bütün bürolarını bombardıman altına aldılar.

Erbil şehrine saldırı operasyonda, 155 M., 130 M. ve 122 M. Nemsavi yapımı meydan savunma mermileri, özel timler, uçaksavar (katşiyo) mermileri ve destek amacıyla da, Irak’ın 4., 7. ve 8. Tümenleri operasyona katıldı. Askeri uzmanlara göre Irak ordusunun % 40’ı bu operasyona katıldı. Erbil’in üstüne saniyede 12 mermi atıldı. Operasyona katılan sivil araçların sayısı yaklaşık 40 landgrozer, jeep, Irak muhaberat elamanlarının ulaşımında ve operasyonu sırasında kullanıldı. Ordu önce Erbil’in Ankava bölgesini ihtilal etti. Daha sonra 40 tankın eşliğinde, şehrin giriş çıkış noktalarına yönlendi. Ardından Irak muhaliflerini şehrin her köşesinde aramaya başladılar. İlk etapta 20 muhalif aileyi tutuklayarak, lider muhaliflerin yerlerini ellerindeki dosya ve adreslerle birlikte satılmış bazı Kürt ve taşeronların eşliğinde tek tek aradılar.

Irak muhaberatı önce, sözde Kürt Parlamento binasına yerleşerek karargâhını kurdu. KDP güçleri ise, KYB’nin Sekreterlik bürosunu karargâh olarak kullandı. KDP, oluşturdukları ekiplerle KYB’nin Bakanlık vs. kuruluşlarını yağmalama operasyonunu başlattı. INC, KTB, ITC ve IMTP gibi 9 siyasi muhalif karargâhı ile birçok örgüt ve kuruluşların binaları yağmalandı, tahrip edilerek önemli evraklarına el konuldu. Şehrin dört bir yanı yoğun bomba sesleriyle tam bir kaos havası yaratıldı. Birçok sivil hedefler ve yerleşim merkezleri bombalandı. Çok sayıda ölü ve yaralananlar oldu. Bu nedenle şehir sakinleri Erbil’i terk etmeye başladılar.

BM’nin raporlarına göre 100 bin göçmen İran topraklarına girmiş bulundular. İran hükümeti ise, bu rakamın üstünde olduğunu iddia etti. 139 binin üstünde Irak vatandaşının İran topraklarına girdiğini vurguladı. Bu göçmenler sadece KYB güçleri değildi. Onlarla birlikte sivil Kürt, Arap ve Türkmenlerin de bulunduğu kaydedildi. Olaylarda insan hakları ihlallerinin olduğunu itiraf eden KDP; İtirafını 11.09.1996 tarihinde Avrupa’da dağıttığı bir bildiriyle Dünya Kamuoyuna duyurdu. Bazı görgü tanıklarının (S.K, E.H, R.S. vs.) ifadelerine göre toplu idam olayları Müşterek güçler (KDP ve Irak Ordusu) tarafından Rızgari Hastanesi karşısında bulunan mezarlıkta gerçekleşti. Kimlikleri tespit edilemeyen 12 kişinin infazı, gerçekleşen olaylar sırasında yaklaşık 190 civarında sivil Türkmen’in şehit edildiği tespit edilmiştir.

01.09.1996 tarihinde KDP ile Irak Muhaberatı güçleri 220 kişiden oluşan bir güçle, Irak Milli Türkmen Partisi binasını kuşatmaya başlarken büyük bir çatışma gerçekleşmişti. Parti akıncılarıyla Müşterek güçlerin arasında çıkan çatışmada, 30 Türkmen akıncının sağ kurtularak, bir çok parti mensubunun da olayda idam edildikleri saptanmıştı. Görgü tanıklarınca tespit edilen olaylarda Irak Muhaberatı ile KDP‘liler çevredeki bütün insanların evlerini arayarak, bulunan silahlardan barut kokusu kokup kokmadığını kontrol ederek, saldırılara karşılık verenlerin infazını, sözde Kürdistan hükümetinin Başbakanı Kosret Resulu’un evi önünde gerçekleştirdiler. Irak Muhaberatı mensupları dikkat çekmemek için Kürt kıyafetleri giydikleri, Arapça konuşmalarından görgü tanıkları ve bir kısım tutuklu, daha sonra serbest bırakılan sivil insanlarca belirlendi.

12.09.1996’da Muhalif Irak Kraliyet Hareketi‘nin bildirisine dayanarak; saldırgan güçleri Sittini yolu–Goran Kavşağı üzerinde bulunan Kraliyet radyosunu abluka altın aldılar ve stüdyoları tahrip edip, çevreye korku yayıp, 18 hareket mensubunu da katlettiler.

23.09.1996’da KDP güçleri KYB’nin bir takım mensupların ailelerinin gözleri önünde Süleymaniye’nin güney doğusuna düşen Tancaru bölgesinde gerçekleştirdi. Öte yandan Irak İslami İşçi Örgütünün büroları basıldı. 19 çalışanı ile 5 misafir tutuklandı. Yine İslami Devrim Yüksek Konseyi’ne bağlı büro, saldırganlar tarafından tahrip edilerek 3 üyesini tutukladılar.

Demokrat Asuri Hareketi, Kürdistan İşçiler Örgütü, Irak Şii Partisi büroları çok sayıda zarar gördü ve onlarca mensupları tutuklanarak meçhule götürüldü. Görgü tanıklarına göre, bazı okullar hapishane olarak KDP tarafından kullanıldı. Erbil’de bulunan Kızılay heyeti tarafından tespit edilen bu olay Salahattin–Erebil yolu üzerinde bulunan Bestora sitesinde bir okulda, yaklaşık 400 civarında tutukluya rastlanmış.

Ayrıca Irak Türkmen Cephesi ve şemsiyesi altında siyasi mücadele veren bazı Türkmen Liderlerinin tutuklayarak, önce Musul hapishanelerine daha sonra Bağdat’ta gönderildi. Olaylarda tahrip edilen Türkmen kurum ve kuruluşları arasında, Irak Milli Türkmen Partisi’nin bütün daireleri, enformasyon, siyasi, yardım, radyo ve televizyon, matbaa ve Türkmeneli gazetesi büroları, ayrıca 22 Türkmen okulu yağmalanarak tahrip edildi.

Bu saldırılarda Türkmenleri ileri gelen insanları tutuklandı. Kimi evlerinden, kimi de Türkmen Cephesine bağlı kuruluşlardan alınarak tutuklandılar. Bir kısmının idam edildiklerine dair bazı ipuçlarına ulaşıldı. Bazılarından da bugüne kadar hiçbir haber alınamadı. Tutuklanan bazı Türkmenlerin isim listesi.

1. Aydın Şakir Iraklı.
2. Ferhat Kasım Kerküklü.
3. Eyat Vahit Sadullah.
4. Ali Hasan Hüseyin (Acemoğlu).
5. Abdurrahman Ömer Kadır Bakkal.
6. Ali Yaycılı.
7. Ahmet Nurettin Kayacı.
8. Mehmet Reşit Mehdi Tuzlu.

Daha sonra birer birer infaz edilerek, bir kısmını durumları belirlendi. Bir kısmının de henüz durumları belirsizliğini koruyor.

1997 YILINDA IRAK REJİMİ TARAFINDAN İDAM EDİLEN IRAK TÜRKMENLERİNDEN BAZILARININ LİSTESİ

1 Ahmet Nurettin Kayacı.
2 Ali Yayçılı.
3 Fuat Ramazan Kerim.
4 Sami Abdülvahap Bayatlı.
5 Ali İhsan Hüseyin.Acemoğlu
6 Murat Salih Mehmet.
7 Cemal Mehmet Kerim.
8 Seyfettin Ali Haşim.
9 Cevdet Kemal. Dayı Ali
10 Cercis Mehmet Nurettin.
11 Nasrullh Hadi Mehmet.
12 Ferhat Nasrettin Ali.
13 Celil Fahrettin Mehmet..
14 Ramazan Cemal Kerkim.
15 Fuat Kedim Nedim.
16 Amir Kerim Ali.
17 Haşim Mehmet Bayatlı
18 Ercan Yavuz Mehmet
19 Burhan Tevfik Ali
20 Fazıl Mehmet Rahim
21 İmat Mehmet Merdan
22 Fuat İzzet Celil
23 Cengiz Kahraman Veli
24 Faysal Mehmet Hüsam
25 Lebib Salih Nurettin Bayatlı
26 Sedat Ali Nasih
27 Taha Numan Müslüm
28.Ekrem Sultan Mehdi.
29.Nefi Yasin
30.Hasan Nasrullah.Kerim.
31.Ahmet Hasan Muhammed.


*BM İnsan Hakları Komisyonu'nun (A/51/496/add.18 November 1996) raporunda tescil edilmiştir:




Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Irak Basın Bayramı ve Türkmen Basını
2 - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e Irak Yolu Görüldü
3 - Dr. Muzaffer Arslan’ile Söyleşi
4 - BİR MİLLET UYANIYOR
5 - NE RÜYAYMIŞ MEĞER
6 - Türkmen Kurultayı Çıkmazı
7 - 5. Büyük Türkmen Kurultayına Doğru (2)
8 - 5. Büyük Türkmen Kurultayına Doğru (1)
9 - Taş attım Nara değdi…!
10 - Türkmen Aydını İbrahim Dakuklu’nun Ardından
11 - Gazeteci Kasım SARIKAHYA
12 - Kerkük Kahvehaneleri
13 - “Bir Şehidin Serüveni”
14 - KERKÜK KAHVEHANELERİ
15 - ALİ BAHANEGİR
16 - KERKÜK’TEN ÜSKÜP’E
17 - Ege Denizi Şehitleri (Mayıs, 1997)
18 - BİRLEŞİK IRAK İTTİFAKI LİSTESİNDEN SEÇİLEN TÜRKMEN MİLLETVEKİLİ
19 - Şehitlerimizi anıyoruz (16 OCAK 1980)
20 - İSMET İNÖNÜ KERKÜK VE MUSUL’U NASIL REDETTİ…
21 - 7 EKİM TÜRKMEN MİLLİ BAYRAMI
22 - IŞIK EDEBİYATÇILAR GURUBU
23 - TUZHURMATU KATLİAMI
24 - TÜRKMNELİ’NİN ÖLMEYEN SESİ
25 - Ölümünün 14. yılı anısına: Irak Türklerinin milli şairi Mehmet İzzet Hattat
26 - KERKÜK KATLİAMI 46 YAŞINDA
27 - Şehit Mustafa Kemal Yayçılı’ nın Birinci Yıldönümü ve Türkmenler !!