Arabic Turkish
 
2006-01-24   Arkadþýna gönder
2222 (921)


Türkmenler Federasyon İsteyebilir


Mazin Hasan

Irak'ın kuruluşundan bu yana ülkenin toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini savunan Türkmenler, Anayasa referandumu sonrasında Irak'ın parçalanma sürecine girmesinden ve bunun teşvik edilmesinden kaygı duyuyorlar. Irak Türkmenleri'nin en önemli siyasi organizasyonu olan Irak Türkmen Cephesi (ITC) de, Irak'ın siyasi mimarisinin Türkmenlerin daha fazla zorlayan aleyhine dönmemesi için çaba harcıyor. Bu çerçevede Irak Türkmenleri'nin durumunu ve referandumla ilgili son gelişmeleri ITC Türkiye Temsilcisi Ahmet Muratlı ile değerlendirdik.

Mazin Hasan : Irak'ın işgaliyle birlikte Türkmenlerin durumunda nasıl bir değişiklik oldu?

Ahmet MURATLI: Irak'ın işgal edilmesinden sonra kurulması planlanan yeni Irak'ta Türkmenlere yer verilmek istenmiyor. Hatta 2007'den sonra Irak'ta Türkmenlerden söz etmek mümkün değil. ABD yönetiminin Kürtler ve Şiiler ile iş birliği yaptığı ve politikasını onların üzerine kurduğu görülüyor. Irak'ın toprak bütünlüğü ve Irak halkının menfaati için adımlar atılmıyor Türkmenler bunu anladılar ve haklarının korunması için girişimlerde bulunuyorlar. Türkmenler Irak'ın asli unsuru. Bunu ispat etmek için mücadele veriyorlar.

Mazin Hasan : Daimi Anayasa, referanduma sunularak kabul edildi. Anayasa'da Türkmenleri rahatsız eden ne tür hükümler var?

Kürt-Şii ittifakıyla oluşan Anayasa, Irak'ın bölünmesine yol açıyor. Bu anayasa, Türkmenleri azınlık statüsüne düşürüyor, Türkmenlerin haklarını gasp ediyor, rollerini kısıtlıyor, dillerini ve varlıklarını siliyor. Öte yandan, "Irak Cumhuriyeti'nin resmî dili Arapça ve Kürtçe'dir" ifadesi ile Araplar ve Kürtler kurucu unsur sayılıyor. Diğer etnik gruplar ise sadece azınlık statüsünde değerlendirilmektedir. Kürt grupları, Anayasa yoluyla Kerkük'ü de kendi bölgelerine dahil etmek istiyor. Bu durumda Kerkük dahil olmak üzere Türkmen bölgeleri de Kürt kontrolüne geçecek. Yapılan genel seçimlerde Kerkük'te çoğunluğu sağlamak için yüz bini aşkın kişiyi Kerkük'e yerleştirdiler. Demografik yapının değiştirilmesi için çabalar devam ediyor. Bugün Kerkük'e yerleştirilenlerin sayısı iki yüz bini aştı.

Mazin Hasan : Irak'ın parçalanması sözkonusu olursa Türkmenlerin tutumu nasıl olacaktır?

Bir ilk olarak, daimi bir anayasaya geçici bir madde yerleştirildi. Geçici Anayasa'daki 58. Madde, Daimi Anayasa'ya taşındı. Bu, Kürtlerin ve Şiilerin anlaşmasının ürünü. Kürtler Irak bütününün yüzde 17'sini oluşturduklarını ileri sürerek federasyon talep ediyorlar. Buna karşın, yüzde 17'lik nüfusla, 10 milyon insanın yaşadığı bir coğrafyaya hükmetmek istiyorlar. Bu nüfusun içinde Kürtler, Araplar, Türkmenler ve Süryaniler vardır. Bu 10 milyonun içinde Türkmenlerin oranı ise yüzde 35'tir. Bu durumda, Türkmenler de kendi federasyonlarını talep edebilirler. Bu hukuki açıdan çok önemli bir olgudur. Türkiye'nin en önemli düşünce kuruluşu olan Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (ASAM) bu konuya eğilmelidir.




Mazin Hasan : Türkmenlere yönelik askeri operasyonların amacı nedir ?

Irak'ın kuruluşundan bu yana Türkmenler sindirilmeye çalışılıyor. Artık Türkmenlerin baskıya tahammülünün kalmadığı, yok edilmeye boyun eğmeyeceği ve kendini bütün meşru yollarla koruyacağı öğrenildi. Tellafer olaylarında Türkmenlere karşı işlenen suçlar gözler önünde. Irak için hazırlanan planların uygulanamayacağı bölgeler bulunuyor. Diğer grupların kışkırtmasıyla Türkmenlerin yok edilmesine çalışılıyor. "İstikrarsız bölgeler" denilerek Türkmenlerin yaşadığı bölgelere operasyonlar yapılıyor. Bunlardan amaç, Türkmenlerin gücünü zayıflatmak. Önümüzdeki dönemde Kerkük'teki Türkmenlere karşı benzeri hamleler gerçekleşebilir

Mazin Hasan : Telafer ve Kerkük'teki gergin bekleyişi Cephe nasıl değerlendiriyor ?

Telafer ve Kerkük'teki hassasiyetimiz sürmektedir. Bu iki şehir provakatif olaylara sahne olmaktadır. Telafer'de; "direniş var" gerekçesiyle tırmandırılan olaylar, mezhep çatışmasına dönüştürülmüş ve Türkmenler arasına yayılmıştır. Kerkük'te ise; Kürt lider ve yöneticilerin söylem ve eylemleri hep Kerkük'ün bir Kürt şehri olması noktasına odaklanmış ve hala il yönetiminde bir uzlaşma sağlanamamıştır. Bu iki kentteki gerginliğin Türkiye'nin dahi başını ağrıtmasından korkulmaktadır. Bu bağlamda, Kerkük' ün özel statüsünün devamını, Irak'ın gözbebeği bir şehir olarak tüm özelliklerinin korumasını istiyoruz. Ayrıca taşı toprağı, kültürü sa¬natı, eşrafı esnafı, Türkmen olan bu kentin yönetimine talibiz. Kerkük, önce Araplara sonra da Kürtlere altın tepside sunulmuş, ancak her iki grup da bu şehri iyi yönetememiş, barışı ve huzuru sağlayamamışlardır. Kerkük yönetimlerinde bugüne kadar denenmeyen tek millet, Türkmenler kalmıştır. Irak'ta bir düğüm noktası haline gelen Kerkük'te artık bizim de söz sahibi olma zamanımız gelmiştir. Bize Irak'ta bir kent yönetimi düşecekse bu Kerkük olmalıdır. Biz Kerkük'te herkesle yaşar, onların haklarını onlardan çok gözetiriz. Bundan kimsenin kuşkusu olmasın. Kerkük'te, gerçek ve kalıcı, bir barış ve adalet isteniyorsa, Türkmenlere bu fırsat verilmelidir. İnanın işte o zaman, Türkmenlerin engin devlet deneyimi ve hoşgörüsü, Irak' a da rehber olacaktır.

Mazin Hasan : Türkmen kimliğine yönelik baskılar işgalden sonra nasıl bir hâl aldı?

Türkmenlerin önce Araplaştırılmak istendi, şimdi de Kürtleştirilmek isteniyor. Türkmenlerin ağırlıklı olarak yaşadıkları kentler Kuzey Irak bölgesi içinde oluşan bir yönetime terk ediliyor. Türkmenlerin, Kürt kardeşleriyle hiçbir sorunu olmamasına karşın, Kürt liderlerin, özellikle Mesut Barzani'nin Türkmenlere karşı açık ve pervasız bir tavrı vardır. Türkmenlerin önünde en büyük engel Barzani'dir. Barzani faktörü aşılmadıkça veya bir şekilde bertaraf edilmedikçe Türkmenlere rahat ve huzur haramdır. Mesut Barzani'nin Türkmen düşmanlığı babasına kadar uzanmaktadır. Molla Mustafa Barzani de 1959'daki Kerkük katliamının tek sorumlusudur. Oğlu da o günden bugüne babasının izinde yürümekte ve her fırsatta Türkmenlere karşı eyleme geçmekte hiçbir sakınca görmemektedir. Özellikle Irak'ta ara ve geçiş dönemlerini fırsat bilerek, Türkmenlere yasa ve insanlık dışı muamelelerde bulunmaktadır.
Teşekkür ediyor ve şahsınızda soydaşlarımıza başarılar

Stratejik Analiz


Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Irak’ta Federalizm Krizinin Geçici Çözümü
2 - İlk Seçim Sonuçlarına Göre Kuzey Irak'taki Dengeler
3 - Türkiye'nin Türkmen Politikası: Yapılması Gerekenler
4 - Irak'taki Son Gelişmelerin Değerlendirilmesi