Arabic Turkish
 
2006-11-21   Arkadþýna gönder
1794 (824)


İşte Kerkük'ün mülkiyet tapusu


FATMA SİBEL YÜKSEK/ANKARA

Kerkük'te Türkiye'nin hakkını çiğneyenlere tarihi belgeler tokat gibi cevap veriyor. İşte o belgeler : Başbakanlık, Kerkük ve Musul'daki petrol kaynaklarının kullanım hakkına ilişkin arşivi de içeren belgeleri yayımladı.. İnternethaber / Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Irak'ın geleceğinin ve Kerkük'ün statüsünü tartışma konusu olduğu bir ortamda, çok ِnemli bir çalışmaya imza attı. Bir yıldır süren çalışmanın sonucunda, Osmanlı dِnemine ait, Musul'daki petrol kaynaklarının kullanım haklarını da içeren yüzlerce belge günışığına çıkarıldı. "Osmanlı Dِnemi'nde Irak" adlı 227 sayfalık kitapta toplanan orijinal belgeler arasında, Musul ve Kerkük'ün tek tek binaları da içeren şehir planları, sancak haritaları ve petrol kuyularının işletme hakkı devirleri de var. Basımı bir hafta ِnce tamamlanan ve 100 kişilik bir protokol listesine gِnderilen kitabın, Musul ve Kerkük üzerindeki 'mülkiyet' tartışmalarında Türkiye için ِnemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.. SOKAK SOKAK KERKـK.. Irak'ın siyasi yapısı yeniden belirlenirken, Birinci Dünya Savaşı sürecinde Misak-ı Milli sınırlarının dışında kalan Kerkük ve Musul'un 'mülkiyeti ve yeni statüsü'de tartışma konusu oldu. Kerkük'ün demografik yapısını değiştirmeye ve Türkmen nüfusu petrol gelirlerinin dışında bırakmaya yِnelik pek çok girişim gerçekleşti. Türkiye'nin tarihi ve hukuki hakları, savaş ortamında yaratılan 'fiili durumlarla' ortadan kaldırılmaya çalışıldı. Başbakanlık tarafından yapılan bu ِnemli çalışma, Bağdat, Basra ve Musul vilayetlerindeki Osmanlı varlığına ait toplam 136 adet arşiv belgesini içeriyor. Pek çoğu ilk kez günışığına çıkarılan belgeler plan, fotoğraf, harita, rapor ve devir işlemlerinden oluşuyor. Belgeler arasında; peygamber mezarları, okullar, kِprüler, hastaneler, kışlalar, camiler, karakollar, hükümet konakları ve çarşıların 'iç odalarına' kadar detaylı planları yer alıyor. PETROL HARİTASI Kitabın en ِnemli bِlümünü, zengin petrol kaynakları ve bunların kullanım haklarına ilişkin belgeler oluşturuyor. Bu belgeler arasında, Dicle-Fırat havzasındaki altmış beş adet petrol yatağını gِsteren harita da var. İlk kez yayınlanan bu haritanın yanı sıra kitapta, Musul'daki petrol madeni imtiyazlarının Osmanlı Hazine'sine devrini ve padişahın şahsi mülkiyetindeki arazilerden çıkan petrolün arama-işletme hakkınının Hazine'ye devrini ِngِren belgeler de bulunuyor. Yayımlanan arşiv belgeleri arasında, Osmanlı Müfettişi Ahmed Arif bin Mehmed'in Osmanlı Sarayı'na gِnderdiği Musul petrollerinin rengi, kokusu, niteliği, nerelere ve hangi fiyatlarla satıldığı, çıkarılma ve işlenme yِntemini anlatan detaylı bir rapor da yer alıyor.


Arkadþýna gönder