Arabic Turkish
 
2004-11-11   Arkadþýna gönder
3105 (1299)


Irak Seçimleri Hakkında Düşünceler


Ziyat KÖPRÜLÜ

Bilindiği gibi; Irak Geçici Hükümeti, Genel Seçimlerin Ocak 2005΄te yapılmasını kararlaştırmıştı ve buna göre yine Irak genelinde bir sayımın 12 Ekim 2004 tarihinde yapılmasını da karara bağlamıştı. Ancak, Irak΄ın demokratikleşmesi yolunda büyük bir önemi haiz olan genel seçimlerin ‘zamanında’ ve ‘şaibesiz’ bir şekilde gerçekleşmesi şüphelidir. Nitekim 12 Ekim 2004 sayımı, belirsiz bir tarihe ertelenmiştir. Bu, son derece hayal kırıklığı yaratan bir durumdur. Zira, nüfus sayımını gerçekleştiremeyen bir devletin, seçimi ne denli sağlıklı gerçekleştireceği de ciddi bir problemdir.

Güya seçmen listeleri, sayım sonuçlarına göre hazırlanacaktı… BM, seçime dair pek çok konuda olduğu gibi, bu konuda da ödün vermek durumunda kaldı ve hem güvenlik kaygıları, hem de teknik sorunlar nedeniyle sayım yapılamayacağını açıkladı. Bu durumda seçmen listeleri, Iraklı ailelere yiyecek alabilmeleri için verilen karneler üzerinden hazırlanacak.

Tekrar hatırlatmakta fayda var. Irak'a uygulanan ambargo üzerine, 1998 yılında Saddam yönetimi tarafından, BM ile koordineli olarak ve 1957 Nüfus Sayımı bilgileri baz alınarak hazırlanan BM Gıda Yardımı Belgeleri, bugün Irak΄ta neredeyse bir nüfus cüzdanı kadar geçerlidir. Her resmi işlem sırasında ibraz edilmesi istenilen bu belgelerin birer nüshası; Irak Muhaberatı, Irak Ticaret Bakanlığı, Irak Cumhurbaşkanlığı Sekreterliği ve BM'de bulunmaktadır. Ancak son zamanlarda Kerkük ve civarına getirilen Kürt ailelere de Valilik tarafından bu belgeler dağıtılmakta ve BM΄den bu ailelere yardım etmesi talep edilmektedir. Bilindiği gibi sayım ve seçimde bu belgenin ibraz edilmesi yetkililerce istenecektir. Yani, son aylarda Kerkük Gıda Dağıtım Dairesi tarafından şehre göç eden 25 bin Kürt aileyi sahte belgelerle nüfusa kaydettiği ve bu insanlara sahte belgelerle gıda karnesi verdiği herkes tarafından bilinirken, usulsüz bir şekilde dağıtılan bu karneler şimdi, kimlik ve oturum belgesi yerine geçecek. Ayrıca, Kerkük İl İdaresi tarafından Eylül ayı içerisinde yapılan bir açıklamayla da duyurulan; “işgal sonrasında Kerkük’e yerleşenlerin, gıda karnelerini göstermek suretiyle 12 Ekim 2004 tarihine kadar Kerkük nüfusuna kayıt yaptırabilecekleri“ yönündeki karar da demografik açıdan oldukça yararlı(!) ve adil(!) neticeler doğurdu.

Geçmişte uygulanan Araplaştırma politikası, Saddam sonrası dönemde gerçekleşen ‘Kürtlerin toplu göçü’ ile, bir Kürtleştirme politikası şeklini almıştır. Her gün yaklaşık 500 Kürt Kerkük’e yerleşirken, Kürtler tarafından sergilenen yıldırma politikası sonucunda, yaklaşık 50 bin Arap’ın kenti terk ettiği bilinmektedir. Bölgedeki görevliler de geçtiğimiz 18 ay içinde çoğunluğu Kürt olmak üzere 70 binin üzerinde kişinin bölgeye döndüğünü beyan etmektedirler. Kerkük’te güvenlik kontrolünü yürüten Amerikalı Binbaşı Mike Davey; ‘sadece Ağustos ayında 20 bin Kürt'ün, Kürt siyasi partileri tarafından Kerkük’e yerleşmeleri için mali ve diğer bakımlardan desteklendiklerini’ ifade etmiştir. Yetkililer ayrıca, Kürtlerin bu şekilde gelmeye devam etmeleri halinde şu anda 850 bin olan kent nüfusunun, Ocak ayında yapılacak seçimler öncesinde 100 bin kişi artacağını da kaydetmiştir. Yerel yönetim tarafından Kerkük mahallelerinde uygulanmakta olan parselasyonu da göz önünde tuttuğumuzda ortaya çıkan durum, Türkmenlerin sağlıklı bir sayım ve seçimin yapılamayacağına dair bir endişe duymalarına neden olmaktadır.

Irak’ın yeniden yapılandığı bu günlerde, nüfus sayımına “Türkmenlerin kaderini belirleyecek” bir unsur olarak bakılmalıdır. Çünkü, sayım ile Türkmenlerin Irak’ın yönetiminde alacakları konum da açığa çıkacaktır. Diğer taraftan sayım tarihinden itibaren Türkmenlerin yerlerinden sürülmesi gibi bir olumsuzluk da engellenmiş olacaktır. Tüm bu nedenlerden dolayı; parayı veren kişinin istediği bölgeyi satın alabilmesine imkan tanıyan böylesi bir ortam, nüfus sayımının bir an önce yapılması için girişimlerde bulunulmasını da zorunlu kılmaktadır.

Ertelenen nüfus sayımı, seçimlerden de öte bir önem taşımakta. Özellikle Kerkük’te hayati bir önemi haiz olan sayım işlemi sayesinde, Kerkük üzerinde hak iddia eden Kürt-Türkmen ve Arapların nüfus oranı belirlenecek. Ancak çok iyi bilinmelidir ki; altyapısı oluşmadan yapılacak bir sayımın ve dolayısıyla seçimin doğuracağı sonuçlar sağlıklı olmayacaktır. BM temsilcisi de, konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamalarda; ‘sağlıklı bir seçim için 5 sene gerektiğini’ söylemişti. Bilindiği gibi Irak΄ta taşlar henüz yerlerine oturmamıştır. İstikrarlı ve güvenli bir ortam henüz tesis edilmemiştir. Dolayısıyla, insanların rahat bir şekilde, baskıya maruz kalmadan ve kendi özgür iradeleriyle beyanat verip oy kullanmaları önem arz eder.

Bugüne kadar Irak΄ta yapılan sayımlar, çeşitli baskıcı rejimlerin kontrolünde ve isteği doğrultusunda gerçekleşmiştir. Özellikle de Saddam rejimi döneminde Türkmen bölgelerinde, bilhassa Kerkük ve civarında uygulanan Araplaştırma politikası nedeniyle meydana gelen nüfus kaydırmaları ve demografik yapıyı değiştirme çabaları sağlıksız sonuçların elde edilmesine neden olmuştur.

Bir başka endişe kaynağı da Irak halkının tümünün oy kullanıp kullanamayacağı ve bu insanları ülkelerinde giderek kötüleşen şiddet olaylarından kimin koruyacağı konularıdır. Dolayısıyla gerçekçi ve nezih bir sayım ile seçimin yapılabilmesi ve tüm endişelerin giderilmesi için ilgililerce aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir :

1- İnsanların hür iradeleriyle, kokmadan ve çekinmeden beyanda bulunmaları veya oylarını kullanmaları için ülkede güvenliği sağlamak.

2- Başta BM olmak üzere çeşitli uluslar arası resmi ve sivil toplum kuruluşlarından gözlemcilerin katılımını sağlamak.

3- 09 Nisan 2003 tarihinden sonra Kerkük΄e ve diğer bölgelere yerleştirilen ailelerin gerçekten eski rejim tarafından göç ettirildiklerini gösteren belgelere sahip olup, olmadıkları ile bu belgelerin gerçek olup, olmadığından emin olunması hususuna da riayet etmek.

4- KDP ve KYB Hükümetleri tarafından Kerkük’e yapılan tayinlerin durdurulması amacıyla; ildeki resmi dairelerin personel durumu ve idari işleyişinin Bağdat Geçici Hükümeti’nce görevlendirilen bir komisyon tarafından incelenmesini sağlamak. (Zira, Irak eski Devlet Başkanı Saddam Hüseyin döneminde Kerkük'teki kamu çalışanları arasında Arap ve Türkmen asıllı olanlar çoğunluğu teşkil etmekteyken; S.Hüseyin sonrasında ABD'nin müsamahası ve Kürt asıllı Kerkük Valisinin desteği ile Kürt orijinli kamu çalışanı sayısında artış gözlenmiştir.)

5- Gerek sayım, gerekse seçim sürecinde; Irak dışında yaşayan Iraklıların da demokratik haklarından yararlanmalarını sağlamak. (Bu imkanın yaratılması amacıyla; Iraklıların, bulundukları ülkelerdeki temsilcilikler aracılığıyla resmi kayıtlarının yapılmasına yönelik tertibatın alınması gerekmektedir.)

6- Özellikle Kerkük’teki Türkmenlerin nüfus sayımı ve seçimlere katılımını temin etmek amacıyla; 1968 yılındaki sınırlar ile etnik yapılanmaya geri dönülmesini sağlamak.

Aksi takdirde Irak ve başta Kerkük olmak üzere bölgedeki diğer ülkelere de sıçrayabilecek çatışmaların başlangıç noktası olabileceği olasılığının da ihmal edilmemesi gerekir. Şu da çok iyi bilinmelidir ki, gerek sayımın, gerekse seçimlerin iptal edilmesi veya ertelenmesi halkın Geçici Irak Hükümeti’ne olan güvenini de sarsacaktır.



Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Papa’nın Irak Ziyareti ve Düşündürdükleri
2 - Büyükelçi Fatih Yıldız’ın Kerkük Ziyareti Hakkında Düşünceler..
3 - Sayın Cumhurbaşkanıma Açık Mektup
4 - BÜYÜKLERE MASAL-10
5 - Anayasal Açıdan Kerkük Sorunu
6 - Davutoğlu'nun Kerkük ziyareti ve düşündürdükleri...
7 - TÜRKMEN TOPLUMUNUN HEDEFİ ÜZERİNE BİR KAÇ SÖZ…
8 - UNUTULMAYAN KATLİAMIN GETİRDİKLERİ
9 - BM GÜVENİRLİĞİNİ KAYBETMEK ÜZERE…
10 - Telafer Neden İl Olmasın ?
11 - BÜYÜKLERE MASAL (8)
12 - BÜYÜKLERE MASAL (VII)
13 - BÜYÜKLERE MASAL (VI)
14 - Rice’ın Kerkük Ziyareti… Mesajlar ve Yapılması Gerekenler
15 - BÜYÜKLERE MASAL (V)
16 - BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN IRAK’A DÖNÜŞÜ VE KERKÜK
17 - BÜYÜKLERE MASAL (4)
18 - BÜYÜKLERE MASAL (III)
19 - Birlik ve beraberliğin örneği olalım..
20 - ALLAH'A ŞİKAYETÇİYİM.. BAŞKA KİMİM VAR..?
21 - BÜYÜKLERE MASAL…(II)
22 - BİR TÜRKMEN GÖZÜYLE KERKÜK…
23 - SADDAM… TÜRKMENLER… VE DÜNYA BARIŞ ELÇİSİ'NİN İNSAFI
24 - KERKÜK'ÜN IRAKLILIĞINI SAVUNMAK
25 - MADEM Kİ KADERİ PAYLAŞIYORUZ.. O ZAMAN YÖNETİMİ DE PAYLAŞMALIYIZ.
26 - SEÇİMLERİN DÜRÜSTLÜĞÜNDEN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER VE SEÇİM YÜKSEK KOMİSERLİĞİ SORUMLUDUR
27 - BÜYÜKLERE MASAL…
28 - IRAK ANAYASA TASLAĞI, “ETNİK TEMİZLİK” İÇİN BİR DAVETİYEDİR.
29 - ULUSLAR ARASI KRİZ GRUBU
30 - SAYIN GAZİ AJAİL AL-YAVER’E AÇIK MEKTUP
>>Sonraki >>